Ko su junaci uzidani u Ćele kulu?

Kakva je veza između naselja na periferiji Beograda, Velikog i Malog Mokrog Luga i znamenitog spomenika u Nišu – Ćele kule?

Verovatno se pitate kakve veze imaju žitelji Mokrog Luga, naselja na periferiji Beograda, sa Ćele kulom, spomenikom od lobanja naših ratnika iz Prvog srpskog ustanka, koji se nalazi kod Niša, na nekih 230 kilometara od prestonice?

Ovaj zanimljiv podatak nije poznat čak ni starosedeocima Mokrih Lugova koji su najponosniji na svoj kraj.

Naime, te davne 1809. godine, kada se odigrala bitka na Čegru, Stevan Sinđelić je uz sebe imao hrabre borce iz okoline Niša, Aleksinca, Prokuplja, Žitorađe, ali su Turci u poslednjem trenutku dobili ogromno brojčano pojačanje i borba je završena njihovom pobedom.

Međutim, ta pobeda im je presela, jer su zahvaljujući ogromnoj hrabrosti i žrtvi Stevana Sinđelića izgubili, procenjuje se, oko 10.000 vojnika. On je, svestan neizbežnog poraza i sopstvene smrti, digao u vazduh šanac u kojem se nalazio sa svom municijom, a u koji su Osmanlije već nadirale.

Hušrid-paša, turski zapovednik, zabrinut da će se kod sultana obrukati zbog tolikog gubitka dragocene vojske, naređuje da se od lobanja srpskih boraca napravi spomenik, kako bi sve buduće ustanike uverio da se otpor turskoj vlasti ne isplati. U kulu je uzidano skoro 1.000 lobanja, a danas ih je ostalo tek oko stotinu, jer su Srbi iz okolnih mesta, noću, krišom, uprkos strogoj zabrani Turaka, krali zemne ostatke svojih sunarodnika, kako bi ih dostojno sahranili.

Mokrolužani i ti srpski ustanici imaju zajednički DNK – to su žene, deca, sestre, roditelji i stariji preci tih mladih vojnika vojvode Sinđelića! To je upravo onaj narod koji se posle poraza na Čegru i propasti Prvog srpskog ustanka, povlačio ka Beogradu pred turskom osvetom i nastanio u Mokrom Lugu.

U „Opisu vračarskog sreza“ Alimpija Bogića iz 1863. godine zabeleženo je kako Mokrolužani pripovedaju da su u ove krajeve došli u doba vojevanja Karađorđa i da su pomagali ustanicima na Deligradu, prenoseći oružje sakriveno u kazanima i drugim bakarnim sudovima.

Danas, grupa srpskih naučnika okupljena oko dr Nataše Šarkić, fizičke antropološkinje, radi opsežno istraživanje lobanja u Ćele kuli. Utvrđeno je da su neki od ustanika imali samo 14 godina! Trenutno rade na rekonstrukciji lica srpskih ustanika na osnovu ispitanih skeletnih ostataka, a rezultate njihovih istraživanja možete pogledati na sajtu projekta „Novo lice Ćele kule„.